تالار گفتمان شهر میلاجرد
http://milajerd.com/forum/

ارکان ، ماهیت و احکام رهن
http://milajerd.com/forum/viewtopic.php?f=108&t=1524
صفحه 1 از 1

نويسنده:  atabaki [ دوشنبه 25 مهر 1390, 9:24 am ]
موضوع پست:  ارکان ، ماهیت و احکام رهن

در لغت به معنی ثبوت و دوام است و در اصطلاح عقدی است که بدهکار مقداری از مال خود را نزد طلبکار بگذارد ، تا اگر طلب او را ندهد ، طلبش را از آن مال به دست آورد.



 


ارکان عقد رهن


  ایجاب و قبول : عقد رهن هم مثل سایر عقود احتیاج به لفظی دارد که طرفین به وسیله آن رضایت خود را از رهن اعلام کنند.رهن به صورت معاطات هم صحیح است؛ و همین قدر که بدهکار مال خود را به قصد رهن به طلبکار بدهد، و طلبکار هم به همین قصد بگیرد، رهن صحیح است.


 طرفین عقد:رهن دهنده(بدهکار) را راهن ، و رهن گیرنده(طلبکار) را مرتهن گویند. راهن و مرتهن -همانند سایر عقود- باید شرایط: بلوغ، عقل، قصد، اختیار، عدم حجر به علت سفاهت یا ورشکستگی را دارا باشند.قیم طفل و مجنون می تواند اموال آنها را در صورتی که مصلحتی به نفع آنها باشد، به رهن بگذارد و یا قبول رهن کند. همین طور قیم مجبور به سفاهت می تواند در مقابل گرفتن رهن، پول آنها را قرض بدهد.


 عین مرهونه:مالی که به رهن گذارده می شود را عین مرهونه می گویند، و باید شرایط زیر را داشته باشد:  


 الف)  عین باشد: لذا، رهن دین و منفعت باطل است


  ب) ملک راهن باشد: لذا، به رهن گذاردن مال غیر، نیاز به اذن یا اجازه بعدی دارد؛ وگرنه باطل است.


  پ) قابل نقل و انتقال باشد: لذا، مال وفقی نمی تواند مورد رهن قرار گیرد. همچنین، خوک، شراب، و... که مالیت ندارند، نمی توانند مال مرهونه باشند.


  ت) مال مرهونه باید معلوم و معین باشد: لذا، رهن مال مجهول و مردد بین چند چیز باطل می باشد، اما رهن مال کلی صحیح است. البته، به شرط اینکه، زمان مصداق آن معلوم شود.


 دین : دینی که به سبب آن رهن گرفته می شود، باید دارای شرایط زیر باشد:


 الف) دین باید قبلا در ذمه راهن استقرار یافته باشد. لذا، رهن گرفتن برای دینی که در آینده استقرار می یابد، صحیح نمی باشد؛اگر چه مقارن هم باشد.


  ب) دین باید در ذمه باشد. لذا، رهن در برابر اعیان صحیح نمی باشد. در مورد اعیان غیر مضمونه مثل: ودیعه رهن گرفتن در برابر آنها به اجماع علما جایز نیست. اما در مورد اعیان مضمونه مثل: مال غصبی اختلاف نظر وجود دارد.


  پ) رهن گرفتن در برابر دینی صحیح است که بتوان در صورت عدم عدم استیفا، آن را از مال مرهون استیفا کرد.


  ت) حقی که برای آن رهن داده می شود، مال باشد. لذا، حق حضانت و ولایت و کلیه تکالیف اجتماعی که مالیت ندارند، نمی تواند موضوع رهن قرار گیرد.


ماهیت عقد رهن


نکات زیر در مورد ماهیت عقد رهن قابل ذکر است:


 الف) عقد رهن نسبت به مرتهن جایز، و نسبت به راهن لازم است. بنابراین، مرتهن می تواند هر وقت بخواهد آن را فسخ کند و مال مرهونه را به راهن برگرداند؛ اما راهن قبل از اداء یا ابراء نمی تواند رهن را مسترد دارد


  ب) عقد رهن با فوت راهن یا مرتهن منفسخ نمی شود؛ ولی در صورت فوت مرتهن، راهن می تواند تقاضا نماید که رهن به تصرف شخص ثالثی که به تراضی او و ورثه معین گردد، داده شود.


 احکام اساسی عقد رهن


الف) اگر یک نفر به دو یا چند نفر بدهکار باشد، می تواند یک مال را نزد همه آنان به رهن بگذارد.


  ب) راهن و مرتهن حق تصرف در عین مرهونه را بدون اجازه دیگری ندارد.


  پ) اگر راهن طلبکاران دیگری غیر از مرتهن داشته باشد؛ مرتهن در اخذ طلبش از مال مرهونه، مقدم بر دیگران است.


  ت) اگر وقت بدهی تمام شد، و بدهکار بدهی خود را با وجود مطالبه طلبکار، نداد؛ چنانچه طلبکار از طرف بدهکار وکیل در فروش آنچه گرو گذاشته شده، باشد، می تواند اقدام به فروش آن کند؛ و اگر وکیل  نباشد، باید از او اجازه بگیرد، و بعد بفروشد؛ و اگر او اجازه نداد، با رجوع به حاکم شرع و اخذ اجازه از وی مال رهنی را می فروشد؛ و بعد از برداشتن طلب خود، باقی را به بدهکار پس می دهد. 


صفحه 1 از 1 ساعت سایت بر اساسUTC + 3:30 ساعت تنظیم شده است
Powered by phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group
http://www.phpbb.com/